۱۴:۱۶:۳۶ - یکشنبه ۲ دی ۱۳۹۷
داغ کن - کلوب دات کام Balatarin اشتراک گذاری در فیس بوک تویت کردن این مطلب

نجات یکی از شاخص‌ترین تپه‌های حوضه آبریز زاینده‌رود از نابودی

نجات یکی از شاخص‌ترین تپه‌های حوضه آبریز زاینده‌رود از نابودی
تهران- ایرنا- تپه جمالو یکی از شاخص‌ترین تپه‌های حوضه آبریز رودخانه زاینده‌رود با توالی فرهنگی از هزاره ششم تا دوره اسلامی تعیین عرصه و حریم شد.

به گزارش روز یکشنبه ایرنا از پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، سرپرست هیات باستان شناسی با اشاره به قرارگیری تپه باستانی جمالو در شهرستان بن، بخش شیدا، دهستان شیدا و شمال غربی روستای حیدری گفت: فاصله این محوطه تا رودخانه زاینده رود، حدود ۲۰۰ متر است و روستای متروکه جمالوی قدیم در فاصله ۱۵۰ تا ۲۰۰ متری ضلع شرقی آن واقع شده است.
محمود حیدریان افزود: در سالهای ۱۳۴۷ و ۱۳۴۸، هیات های کارشناسی ادارۀ کل باستان شناسی و فرهنگ‌عامۀ سابق در زمان ساخت سد زاینده رود در مرز دو استان چهارمحال و بختیاری و اصفهان به چند تپه از جمله تپۀ کوگانک، جمالو و آشنا اشاره کرده و احتمالاً یا به‌عمد یا نبود بررسی دقیق، اهمیت و ارزش آنها را نادیده گرفته اند و باعث زیر آب رفتن تپه جمالو و تخریب تپه های دیگر که دارای آثاری از عصر مس و سنگ به بعد هستند، ‌شده اند.
او اظهار داشت: طی سالیان اخیر، با کم شدن آب و پس‌روی آن تپه جمالو از زیر آب بیرون آمده و فرصت مناسبی را برای پژوهش های باستان شناختی پیش رو گذاشته است.
وی بیان داشت: با توجه به وجود آثار ارزشمند دوره های مختلف تاریخی مس و سنگ، مفرغ، آغاز نگارش، تاریخی و اسلامی و نیز ارتباط داده های این تپه با آثار فرهنگهای شاخص از فلات مرکزی، خوزستان و زاگرس جنوبی، انجام مطالعات لایه نگاری و ارائه گاه نگاری این تپه و این منطقه از زاگرس مرکزی در دستور کار قرار گرفت.
حیدریان تصریح کرد: با توجه به اینکه این محوطه تاکنون در فهرست آثار ملی به ثبت نرسیده بود و براساس پیشنهاد پژوهشکده باستان شناسی، انجام لایه نگاری و گاه نگاری تپه منوط به انجام تعیین عرصه و حریم و ثبت تپه شد.
به گفته این باستان شناس، تپه یاد شده از نظر شکل ظاهری تا حدودی سالم و دست نخورده است اما در مرکز آن تونلی به عمق ۱۰ متر توسط حفاران قاچاق ایجاد شده است.
او افزود: این تپه با توجه به اسناد سال ۱۳۴۸، در تملک سازمان آب منطقه ای اصفهان قرار دارد و اعضای تیم در طول انجام طرح مکرر با تذکر از سوی نمایندگان این اداره مبنی بر تملک آن روبرو شدند.
این باستان شناس اظهار داشت: با توجه به اسناد استانداری استان چهارمحال و بختیاری، شکی نیست که این تپه از نظر جغرافیای سیاسی در حوزه جغرافیایی شهرستان بن استان چهار محال و بختیاری قرار داشته و از همین رو بعد از بیرون آمدن آن از آب در سال ۱۳۹۴ توسط احمدعلی عرب بررسی شده اما اقدامی در ارتباط با ثبت آن صورت نگرفته است.
به گفته او عملیات تعیین عرصه و حریم تپه با ایجاد ۱۳ گمانه در ابعاد ۱×۱ متر در تمامی جهات اصلی و فرعی تپه ایجاد و گمانه‌ها در فاصله تقریبی ۱۵ متری از عرصه ظاهری تپه شروع شد و در دو ردیف ادامه یافت.
سرپرست هیات باستان شناس افزود: عرصه و حریم درجه ۱ تپه با توجه به داده های فرهنگی به دست آمده از گمانه های حفر شده و عوارض طبیعی و مصنوعی موجود در پیرامون تپه صورت گرفت.
او اظهار داشت: با توجه به نبودن لایه های فرهنگی در گمانه های شماره ۵، ۶ و ۸ به فاصله ۱۵ متری از عرصه ظاهری تپه، به همان موقعیت فعلی گمانه‌ها، اکتفا شد و محدوده ایجاد گمانه‌ها به عنوان خط حریم درجه یک تپه در نظر گرفته شد.
به گفته این باستان شناس، مطالعه و طبقه بندی یافته های باستان شناختی به دست آمده از گمانه زنی و سطح تپه (بررسی روش‌مند)، محاسبه دقیق مساحت تپه و همچنین مطالعه ویژگی های محیطی پیرامون آن (با توجه به پایین رفتن آب سد) از دیگر اهدافی بود که در این برنامه مورد توجه قرار گرفت.
او تصریح کرد: یکی از مشکلاتی که در طول کار با آن روبرو بودیم شکل گیری رسوبات دریاچه ای در اطراف تپه به ضخامت ۱ تا ۱٫۵ متر در تمامی گمانه های اضلاع جنوبی، غربی و شرقی تپه مشهود بود.
حیدریان با بیان اینکه به دلیل وجود رسوبات، مطالعات رسوب شناسی و بررسی تاثیرات شیمیایی آب پشت سد که روی محوطه در حال انجام است، گفت: به همین منظور از لایه های رسوبی باقی مانده از سد در گمانه ها و همینطور عمق های ۳۰ تا ۹۰ سانتی متری خاک بکر سه تا از گمانه ها (۶، ۸ و ۱۰) و همینطور در سه نقطه شاهد بیرون از آب (گمانه های I، II و III، نمونه های خاک) جمع آوری شد و در اختیار آزمایشگاه خاک دانشگاه شهرکرد قرار گرفت.
سرپرست هیأت باستان شناسی افزود: تپه جمالو با توجه به ابعاد (۵ هکتار)، ضخامت قابل توجه نهشته‌های باستانی و وجود توالی فرهنگی از هزاره ششم تا دوره اسلامی، موقعیت جغرافیایی آن و دسترسی به زاینده رود و همینطور آثار سطحی محوطه، یکی از شاخص ترین و معدودترین تپه های حوضه آبریز رودخانه زاینده رود است که می تواند اطلاعات دقیقی از دوره های مختلف مس سنگ، مفرغ و آغاز نگارش به ویژه در تلاقی حوزه فلات مرکزی، جنوب و جنوب غرب ایران در اختیار جامعه باستان شناسی قرار دهد.
این باستان شناس اظهار داشت: با توجه به کم آبی های اخیر و بیرون ماندن تپه از آب، بهترین زمان ممکن برای انجام این مطالعات فراهم آمده است.
عملیات تعیین عرصه و حریم تپه باستانی جمالو استان چهار محال و بختیاری با مجوز ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و مشارکت استادان گروه باستان شناسی دانشگاه شهرکرد و همکاری مجید ساریخانی انجام شد.
فراهنگ **۱۰۸۵** ۱۰۵۵

منبع :: http://www.irna.ir

تبليغات
بانک پاسارگاد